Orly Cogan brengt met naald en draad afbeeldingen tot leven
Een levend museum in Horst
Het museum kende ik al van een artikel dat ik enkele jaren geleden voor Textiel Plus schreef. De Kantfabriek is een prachtig initiatief dat volledig wordt bestuurd en gerund door enthousiaste vrijwilligers. Zij hebben een voormalige kantfabriek omgetoverd tot een levendig museum. De oude, ronkende machines staan er nog steeds en produceren nog altijd machinaal kant.
Tekst: Herma Meere
In de vaste expositie duik je in de rijke textielgeschiedenis van Horst, met een prachtige collectie van zowel machinale als handgemaakte kanten en handwerken. Daarnaast organiseert het museum driemaal per jaar een wisselende tentoonstelling van traditionele en hedendaagse textielkunst. Ook voor de leesgrage textielliefhebber is het een walhalla: de uitgebreide bibliotheek op het gebied van textiel is zelfs online raadpleegbaar voor het lenen van boeken.
Een telefoontje van een ex-buurvrouw of ik wist ‘hoe je kant moet wassen’. Ze wilde haar kleine collectie door haar moeder en grootmoeder gemaakte kanten schenken aan het museum de Kantfabriek in Horst. Ik riep: ‘niet wassen! Doen ze daar wel hoor, zij hebben er verstand van!’
'Hartzeer van de overdracht? Nee, nu kunnen anderen ervan genieten.'
De waarde van het kleine erfgoed
Terwijl wij ons bezoek voorbereidden, verscheen er in de Volkskrant van 17 februari 2026 een treffend artikel van Wim Pijbes met de titel ‘Geven doet geven’. Hierin pleit hij ervoor om actiever na te denken over het schenken en krijgen van geld en goederen. Er komt immers een generatie aan die historisch gezien veel over te dragen heeft. Pijbes stelde heel terecht: "Kleine musea en plaatselijke initiatieven zijn minstens zo waardevol als kleine giften.”
Dit sloeg de spijker op zijn kop voor de ex-buurvrouw. De doos waar het om ging, nog van haar grootmoeder geweest, zat boordevol verborgen schatten:
- Proeflapjes en zakdoekjes
- Een fijn kindermutsje
- Een historische bef en een kraag
De doos stond al jaren onopgemerkt in de kast. Moest ze deze nalaten aan haar (volwassen) kinderen, met het risico dat de kanten pronkstukken daar weer in een volgende kast zouden verdwijnen?
Geen hartzeer, wel een lege doos
In het museum werden we met open armen ontvangen. De medewerkers waren dolblij met de stukken. Terwijl de formulieren werden ingevuld en getekend, werden de kanten met bewondering bestudeerd.
Na de overdracht vroeg ik de ex-buurvrouw of ze geen hartzeer had van het afscheid. Het antwoord was resoluut: nee. Ze wist dat haar familie-erfgoed nu in goede, deskundige handen was en dat er in de toekomst talloze anderen van kunnen genieten. De lege doos? Die nam ze wel weer mee terug naar huis.
Dit verhaal staat niet op zichzelf. Het doet denken aan al die merklappen die nog op zolders liggen, of dat bijzondere truitje gemaakt van restjes wol uit de oorlog. Denk ook aan de historische bevrijdingsrokken die na de capitulatie in 1945 door vrouwen werden gedragen (het Verzetsmuseum in Amsterdam heeft hier een aantal prachtige exemplaren van).
Mocht een museum uw specifieke gift niet kunnen aannemen, dan weten ze u vaak wel een gouden tip te geven voor een plek waar uw schenking wél tot zijn recht komt.
Extra tip: Schenken en de fiscus
Wist u dat u grotere schenkingen aan culturele instellingen (met een ANBI-status) vaak kunt aftrekken van de belasting? Kijk voor handige tips, regelgeving en verwijzingen op cultureelerfgoed.nl.
Meer
Omarm je nietigheid, voel je kracht
Brankica-Zilovic
Mariadela Araujo geeft een nieuwe dimensie aan traditionele ambachtelijke technieken